Blockchain nedir? Blockchain teknolojisi hakkında merak edilenler.

2 848

Blockchain nedir? Blockchain nasıl çalışır ne işe yarar? 

İnternetin hayatımıza dahil olduğu 1990’lı yıllardan bu yana yaşanan en önemli gelişme olan blockchain en yalın tanımıyla bilgi bloklarından oluşan bir zincirdir. Türkçeye blok zincir olarak tercüme edilmiştir.
Blokzincir sisteminde her bir bilgi bloğu önceden belirlenmiş ebatlara getirilir ve ait olduğu zincire işlenir. Böylece bilgilerin tasnifi, takibi, araştırılması geri getirilmesi kolaylaşır. Zincir üzerine işlem yapmak yani bir bloğu silmek, değiştirmek veya zincir üzerinde hareket ettirmek mümkün değildir. Bir defa oluşturulduğu takdirde blockchain değiştirilemez ve silinemez!
Elbette bu durumun iyi ve kötü sonuçları da mevcuttur. Örneğin gerek duyulmayan bilginin zincirden çıkarılamaması daha fazla depolama alanı ihtiyacını doğurmaktadır, gereksiz yük ve hantallığa sebep olmaktadır. Blockchain faydaları nelerdir diyecek olursanız en büyük faydası güvenin maliyetini düşürmektedir. Yukarıda belirttiğimiz üzere zincir üzerinde değişiklik yapılamaz ve zincir bir defa oluştuğu takdirde silinemez. Bu teknolojinin en büyük faydası elbette karşılıklı alışveriş yapan ve kayıt tutmak zorunda olan veya birden fazla firmanın, kişinin aracılığını yapmak zorunda olan kurum veya kuruluşlaradır.

Blockchain Teknolojisi Nedir?

İlk kez finans alanında kullanılan ancak kullanım alanları çok daha fazla olan blockchain teknolojisi kendi için public blockchain ve private blockchain olmak üzere ikiye ayrılmaktadır.
Public yani herkese açık teknolojiye en güzel örnek bitcoin ve bir çok diğer kripto para birimi tarafından kullanılan yöntemdir. Herkes tarafından görülebilir, dışarıdan müdahale edilemez, zincire yabancı bir blok dahil edilemez, transferler dışarıdan takip edilebilir. Private yani özel olan sistem ise şu şekilde çalışmaktadır. Yalnızca yetkisi olan kişiler görebilir ve bu ağa bir blok ekleyebilir, önceki blokları takip edebilir, gerektiğinde ulaşabilir.

Blockchain Nasıl Çalışır?

Çalışma yöntemi geliştirilen blockchain sistemine göre değişiklik gösterebilir. Mevcut durumda proof of work (pow) veya proof of stake (pos) yöntemlerinin kullanan sistemler bulunmaktadır. Bu sistemlere consensus adı verilir. Consensus zincire eklenmek isteyen her yeni bloğun o zincire alınıp alınmayacağına karar veren sistemdir. Böylece kötü niyetli blokların (adversary blok) zincire dahil edilmemesi ve yalnızca doğrulanmış olan blokların sisteme eklenmesi sağlanmaktadır.
İki farklı consensus yöntemiden (pow ve pos) daha eski ve daha az gelişmiş olanı proof of work, yani emeğin kanıtıdır. Bu sistemde zincire eklenmek isteyen her bir blok kendinden önceki tüm blokların hash kodu yani bir sayısal bir değeri bilmek zorundadır. Bu sistem bitcoin tarafından da kullanılan sistemdir, blok sayısı gitgide arttığından çözülmesi gereken matematiksel değerde giderek atmakta ve çözmek zorlaşmaktadır. İşte tamda bu yüzden kazılan her bitcion daha önce kazılanlardan daha uzun sürede elde edilebiliyor.
prof of stake sisteminde ise her bir blok doğrulama için yetkilendirilme şansına sahiptir. Yetkilendirilmiş blok, blockchain’e yeni eklenecek olan doğru bloğun hangisi olduğuna karar vermektedir. Yeni gelecek olan bloğu seçmek ve bunun için önceki bir bloğu yetkilendirmek daha az enerji harcayan ve daha hızlı sonuç veren bir sistemdir.

blockchain-teknolojinin-son-harikasi

 

 

 

 

 

 

Blockchain Ne İşe Yarar?

En kısa cevabı vermek gerekirse; güvenini maliyetini azaltır demek yanlış olmaz. Aklınıza blockchain tarafından çalışma alanı kalmayacak kuruluşlar geliyor mu? Bankalararası Kart Merkezi, Takasbank gibi kurumları daha önce hiç duydunuz mu? Bankalararası Kart Merkezi ne iş yapar? Yaptığımız harcama, para transferleri vb işlemler BKM üzerinden karşılıklı doğrulanır, gün boyunca yapılan tüm işlemler sonucu oluşan dengeye bir bankadan diğerine o günün hesabı aktarılır. Yani BKM, bankalara aracılık eden bir kuruluştur.
Şimdi bankaların kendi arasında blockchain ağı kurduğunu ve işlemleri birbirine bu ağ üzerinden haber verdiğini düşünelim. Yani A bankasının müşterisi B bankası müşterisine bir EFT geçiyor, o gün için açılan blockchain sistemine bu eft ekleniyor, daha sonra B bankasında A bankasına bir aktarım oluyor ve yine aynı zincire işleniyor gün sonunda hesap kesim saati geliyor ve hangi taraf alacaklı hangi taraf borçlu gün boyu yaptığınız tüm işlemler blockchain üzerinde mevcut! Üstelik öyle bir sistem ki yanlış olma, silinme, müdahale edilme olasılığı yok. Bu durumda BKM isimli bir kuruma gerek var mı sizce?
Benzeri bir şekilde noterlik kurumu, blockchain ile birlikte tarihe karışacak. Yüzde yüz güvenilir, tarafların kendi arasında onchain (blockchain üzerinden) hazırlayacağı akıllı sözleşmeler (smart contract) ile devir, vekalet vb sözleşmeleri yapabilecek ve bunlar yargı önünde delil olarak kullanılabilecektir.

Yalnızca bu kadarda değil, teknoloji uzmanları internet medya dünyasında ne yaptıysa bu teknoloji de aynısını finans sektöründe yapacak! Sahi internet medya dünyasında neler yapmıştır? Milyonlar satan gazete tirajlarını yere indirmiş, toplasanız iki elin parmağını geçmeyecek sayıda gazeteler mahkum olmaktan insanları kurtarmış, bağımsız internet gazetelerini ortaya çıkarmıştı. Şimdi anladınız mı neden finans kuruluşlarının CEO’larının tutuştuğunu.

Konuyla ilgili soru yöneltmek için forum.tercihiniyap.net adresini ziyaret edebilirsiniz.

Bunları da beğenebilirsin Yazarın diğer kitapları