Dxy Endeksi Nedir?

0 230

Dxy nedir? Dxy endeksi nedir? Dxy endeksi ne demek?

Ekonomik terimler son dönemde herkesçe merak edilmekte ve sorulmakta olup bunlardan en sık tekrarlananı dxy endeksi nedir sorusudur. Oldukça sık karşılaştığımız bu soru aslında dolar endeksi nedir sorusundan farklı değildir. Daha önceki yazılarımızda anlattığımız gibi uluslararası ticaretin sağlam temellere oturtulması sürecinden Bretton woods ve sonrasında devam eden süreç sonunda dolar serbestleşmiştir.
Amerika Birleşik Devletleri (ABD) merkez bankası olan FED tarafından doların değerini ölçebilmek amacıyla 1973 yılında Dxy endeksi geliştirilmiştir. Dxy endeksi içerisinde 6 para birimi bulunmakta olup bu para birimleri ABD’nin en fazla ticaret yaptığı ülkelere göre tespit edilmiştir. Dış ticaret pastasında aldığı paya göre ilgili ülkenin para birimine birer katsayı atanmış olup bu katsayılar ve sabit çarpan kullanılarak geometrik ortalaması alınmaktadır. İlk kez hesaplanmaya başlandığı yıldan bugüne hesaplamaya dahil edilen para birimi ve katsayıları dönem dönem değişmiştir. Güncel hali hemen altta yer alan listedeki gibidir.
İlk kez hesaplandığı yıl olan 1973 yılı Dxy endeksi 100 kabul edilerek güncel hesaplamalar yapılmaktadır. Hesaplamalarda kullanılan 6 para biriminin arasında Çin yuan’ı olmayışı bir çok ekonomist ve finans uzmanı tarafından bir eksiklik olarak yorumlanmaktadır. Bilindiği üzere Dünya’nın en fazla ihracat, üretim ve ticaret yapan ülkesi konumunda olan Çin aynı zamanda ABD ile en fazla ticaret yapan ülkedir. Ülkemizin para birimi olan Türk Lirasının dahil edilmemesindeki temel etkenler de aynı şekilde ticaret hacmimizin, ekonomimizin büyüklüğünün ve ABD ile olan ticaretimizin küçük olmasıdır.

  • İsviçre Frangı %3,6
  • İsveç Kronu %4,2
  • Kanada Doları %9,1
  • Pound %11,9
  • Japon Yeni % 13,6
  • Euro %57,6

DXY endeski ne zaman artar? DXY endeksi ne zaman azalır?

Amerikan doları ne zaman değer kazanırsa o zaman artar demek yanlış olmayacaktır. ABD ekonomisi verileri açıklandı ve diyelim ki cari açık azaldı, işsizlik düştü, iç ve dış borç azaldı bu göstergeler ülke için olumlu ise Dxy endeksi artar.
Verilerin olumsuz geldiğini varsayalım üçlü açık yüksek, işsizlik ve enflasyon artıyor veya benzeri ABD ekonomisinin sağlıksız olduğuna işaret eden göstergeler mevcut bu durumda Dxy endeksi düşer. Endekste yer alan 6 ülkenin kendi verilerinin olumlu veya olumsuz olması da çıkacak değeri etkileyen diğer bir parametredir.

Dxy endeksi grafik olarak çizildiğinde ise aşağıdaki tablo ortaya çıkmaktadır. Tabloda görüldüğü üzere Dxy endeksi en düşük olduğunu zaman ABD 2008 mortgage ekonomik krizi ile boğuşmaktadır. Dxy endeks grafiiği en iyi seviyesinde olduğunda 164,7 değerini ise 1985 yılında görmüştür.

dxy-endeksi-nedir-grafik

Son yıllarda ise 2014 yılında FED’in genişletici para politikası uygulamaktan vazgeçip faiz artırarak daraltıcı para politikası uygulamaya başlaması Dxy endeksini tekrar yukarı yönlü olarak harekete geçirmiştir. Trump tarafından yapılan üretim tesislerini Amerika Birleşik Devletlerine tekrar taşıma projelerinin etkisiyle iyileşen ekonomi verileri de endeksin tırmanışını kolaylaştırmaktadır.
Dxy endeksinin tırmanmasının bir diğer sebebi ise dijital endüstri, endüstri 4.0 gibi teknolojilere sahip firmaların (Apple, Google, Amazon…) ABD kökenli olmasıdır. Global markalar çıkarmanın ihracatınızın artmasında dolayısıyla para biriminizin değerinin artmasında etkisi büyüktür.

Bunları da beğenebilirsin Yazarın diğer kitapları