Fırsat Maliyeti Nedir?

0 145

Fırsat maliyeti, bir malın üretimini bir birim artırmak adına başka bir maldan vazgeçilmesi gereken mal miktarına verilen addır. Daha net bir şekilde anlatmak gerekirse, yapılan bir tercihin ardından tercih edilmeyen en iyi seçenek fırsat maliyeti olarak adlandırılmaktadır. Bu terim, sadece iktisadi alanda kullanılan bir terim değildir. Çünkü hayatımızın hemen her alanında karşımıza çıkmaktadır. Ne kadar zengin olursak olalım gün içerisinde her istediğimizi yapma imkânı bulamayabiliriz. Ekonomi ise bu sorunu fırsat maliyetiyle ele alır. Bir kişinin zamanını ya da parasını bir başka alanda daha iyi kullanma ihtimalini ifade eden fırsat maliyeti; sabit, artan ve azalan fırsat maliyeti olarak farklı terimler ile ifade edilmektedir.

Sabit fırsat maliyeti, bir malın üretiminin bir birim artırılması durumunda diğer bir maldan aynı oranda vazgeçilmesi durumudur. Artan fırsat maliyetiyse, bir malın üretiminin bir birim artırılmasıyla diğer maldan bir birim daha fazla vazgeçilmesini ifade eder. Son olarak azalan fırsat maliyeti, yine bir malın bir birim artırılmasıyla diğer bir maldan bir birim daha az vazgeçilmesi olarak tanımlanmaktadır.

Fırsat Maliyeti ve Özellikleri

Gün içerisinde yaşadığımız her dakika kıymetlidir. Bir iş için harcadığımız her dakikayı bir başka işi tamamlamak için kullanma ihtimalimiz vardır. Ya da onun yerine film izleyebilir, alışveriş yapabiliriz. Bunun gibi daha pek çok seçenek mevcuttur. Yani gün içerisinde bir işi yapmak için kaybettiğimiz fırsatlar bizim için bir şeylere mal olmaktadır. Örneğin; bir konsere gitmek istiyorsunuz. Ancak konser biletleri oldukça pahalı. Ayrıca konser alanına ulaşmanız da vaktinizi alacak. Bu durumda konsere gitmekten vazgeçebilirsiniz. Böylece bilet için harcadığınız para ve ulaşım için kaybedeceğiniz zamanı arkadaşlarınız ile keyifli bir yemek yemek için harcamayı düşünebilirsiniz. İşte bu, zaman ve paranın alternatif kullanımı yani fırsat maliyetidir.

Fırsat maliyeti, bireyler için büyük önem taşımaktadır. Ancak sadece bireyler için değil, aynı zamanda işletmeler için de önemlidir. Örneğin; bir fabrikatör üretim için fabrikasına üretimi hızlandıracak bir makineler satın almayı planlıyor ve bu makinelere 500 pound yatırım yapması gerekiyor. Ancak bu parayı %5 faiz ile bankaya yatırmayı da tercih edebilir.

Fırsat maliyetleri, bilinen usuller kullanılarak işletme kayıtlarına geçmez. Ancak işletme yönetimi, yatırım planları yaparken bu fırsatlardan birisini tercih ederken bu kavramdan faydalanır. Yapılan seçim, yatırım kararı alırken feda edilen fırsatların sağlayacağı çıkarların ölçülmesini ve zaman içerisinde yatırımlardan sağlanacak menfaatlerin en aza indirilmesini sağlayacaktır.

Bunların yanı sıra farkında olmadan evde kendimiz de fırsat maliyetine dayalı tercihler yapmaktayız. Bu anlamda evdeki musluklardan birisinin bozulması durumunda sorunu kendimiz gidermeye çalışabiliriz. Ancak tamiratı yapmak için harcadığımız vakitte yapabileceğimiz diğer şeyler ise görünmez maliyet olarak adlandırılabilir. Üstelik bir usta muhtemelen çok daha iyi sonuçlar elde edecektir. Bu fikir ise karşılaştırmalı üstünlük kavramı ile alakalıdır.

Fırsat Maliyeti Nasıl Hesaplanır?

Fırsat maliyetinin hesaplanması için belli bir formül yoktur. Ayrıca kesin bir sonuçtan bahsedilemez. Çünkü fırsat maliyeti sabit değildir ve her durumda değişkenlik gösterebilir.  Örneğin; sınava girmek yerine arkadaşları ile eğlenmeyi tercih eden bir öğrenci için dersten kalmak fırsat maliyetiyken, bunun sonuçları o dersten kalmasıdır. Yani fırsat maliyeti her durumda değişebilir ve bu nedenle de sabit bir formül kullanılamaz.

Ekonomi ve finans konuları için forum sayfamıza bakabilirsiniz.

Bunları da beğenebilirsin Yazarın diğer kitapları