Gini Katsayısı Nedir Nasıl Hesaplanır?

1 36

Gini Katsayısı Nasıl Ortaya Çıktı?

Bir ülkede gelir dağılımının adil olup olmadığını ölçmek için kullanılan Gini Katsayısı 0 ile 1 arasında bir değer alır. Değer ne kadar yükse olursa ülkenin gelir dağılımı o kadar adaletsizdir. Mükemmel bir ölçüm aracı değildir çünkü üretim araçlarını veya üretim imkanlarını ölçemez yalnızca gelir üzerinden hesaplama yapmaya çalışır.

İsmini bir çok iktisadi kuram gibi yaratıcısının soyadından alır. İlk kez 1912 yılında sosyolog ve ekonomist Corrado Gini tarafından kullanılmış olup hala kullanılmaktadır. Oldukça basit bir analitik siteme dayanmakta olan gini katsayısı hesaplanırken dikey eksende gelirden alınan yüzde yatay eksende ise hane halkı oranı gösterilen lorenz eğrisi kullanılır. Dxy eğrisini 45 derecelik açıyla kesen bir doğru çizilir. Çizilen bu doğru en eşitlikçi gelir dağılımı varsayımıdır. Max Lorenz isimlik ABD’li iktisatçı tarafından geliştirilen bu doğru her zaman x eksenine daha yakındır. Bunun sebebi ise gelir dağılımı asla beklene kadar eşit olamayacaktır. Tam eşitlik doğrusu ile lorenz eğrisi arasındaki alan büyüdükçe gelir dağılımındaki adaletsizlik artacaktır.

Türkiye’nin Gini Katsayısı Kaç?

Gelir dağılımı hangi ülkelerde adildir hangi ülkelerde adaletsizdir? Vergilerin dolaylı alındığı, asgari ücretin düşük haftalık çalışma sürelerinin yüksek olduğu, kadın erkek eşitsizliğinin yüksek olduğu ülkelerde gini katsayısı yüksektir.

Kadın ve erkeğin eşit olduğu, verginin gelire göre alındığı, çalışan haklarının korunduğu ülkelerde gini katsayısı düşüktür. Bu açıklamalardan da anlaşılacağı üzere Kuzey Avupa ülkeleri ve Kanada gibi nüfusun az, eğitim düzeyinin yüksek, kadın ve erkeğin eşit olduğu ülkelerde gini katsayısı düşük çıkmaktadır. Yani en düşük ve en yüksek servet arasında bir uçurum mevcut değildir.

Afrika ülkeleri, Çin ve Hindistan gibi nüfusun yüksek, besin kaynaklarının az olduğu ülkelerde gini katsayısı yüksek çıkmaktadır. Ülkemiz listede nispeten gerilerde olsa da en dipte değildir. Genellikle 0,40 ile 0,45 arasında değerler aldığımızı biliyoruz. Liberal ekonomik sistemin zayıf karnı olan adaletsiz ve sosyal yardımı zorunlu kılan sistemin ilerleyen yıllarda ne yöne evrileceğini kestirmek kolay değil. Ekonomi ile ilgili teorik tartışmaların yapıldığı forum sayfamıza katılabilirsiniz.

Bunları da beğenebilirsin Yazarın diğer kitapları