Moratoryum nedir? Moratoryum sonuçları nelerdir?

0 82

Moratoryum borcu sona erdirir mi?

Kelime kökeni olan latince geciktirmek olan morataryum günümüzüde de benzer anlamda kullanılmaktadır. Devletler de kişiler gibi dönem dönem ödeme sorunları yaşayıp buna bağlı olarak nakit sıkıntısı yaşayabilmektedir. İşte bu dönemler de nasıl şirketler ve şahıslar iflas açıklayabiliyorsa devletler de moratoryum ilan edebilirler.

Moratoryum sonuçları itibariyle kesinlikle borcu sonlandıran bir hukuki kurum değildir. Yeni ve daha uzun vadeli bir ödeme planı yapılır ve  bu plana bağlı olarak yeni faiz oranı belirlenebilir. Ülkemiz tarihi boyunca birden fazla kez moratoryum ilan etmek zorunda kalmıştır.

İlk kez Osmanlı döneminde 1881 yılında Abdülhamit döneminde muharrem kararnamesi, ikinci kez 1958 yılında Adnan Menderes Başbakanlık döneminde, üçüncü kez ise 1978 yılında ise Süleyman Demirel Başbakanlığı döneminde kısmi şekilde moratoryum ilan etmek zorunda kalmıştır. İlk moratoryum ilanı aynı zamanda Duyun-u umumiye idaresinin de kuruluşu anlamına gelmektedir.

Genellikle savaş dönemlerinde ülkeler bu yola başvurmakla birlikte savaşa girmeyen ancak kötü yönetilen ülkelerde kendini moratoryum ilan etmek mecburiyetinde bulabilmektedir. Bu duruma düşen ülkeler alacaklı olan kurum ve kuruluşların finansal dengesini de bozduğu için küresel bir krizin tetikleyicisi de olabilecektir. Örnek vermek gerekirse 1998 yılında Rusya moratoryum ilan etmiş ve ülkemizde 2001 ekonomik krizi olarak bilinen sürecin başlanması sürecini hızlandırmıştır.

Türkiye Moratoryum İlan Eder mi?

Öncelikle temennimiz umuyoruz böyle bir şey başımıza gelmez! Ancak ülkemizin mevcut dış borç stoğu 450 milyar dolardan fazla eğer borçlarımızı döndüremeyecek bir hale süreklenirsek imkansız değil.  Ucunda ölüm yok Fransa, ABD, Arjantin, Peru, Ekvador gibi bir çok ülke tarihinde en az bir kere moratoryum ile borçlarını ödemesinin imkansız olduğunu duyurmuş. Borçlarını askıya almış ve ertelenmiş yeni bir ödeme planı hazırlanmıştır.

Eğitim bilimleri kavramı olan moratoryum kimlik tanımlamasının ise ekonomik terim ile uzaktan yakından ilgisi bulunmamaktadır.

Bunları da beğenebilirsin Yazarın diğer kitapları