Ölçek Ekonomisi Nedir?

Ölçek Ekonomisi Nedir?

0 295

Ölçek ekonomisi tanımı

İlk kez Adam Smith tarafından 1700’lü yıllarda ortaya atılan bir kavramdır. İktisadi anlamda, işletmelerin ürettiği ürün arttıkça çeşitli etkenlere bağlı olarak birim maliyetin düşmesi durumuna ölçek ekonomisi denir. Ölçek ekonomisi tanımı en basit şekilde bu şekilde yapılabilir ancak kapsam ekonomileri tanımı ile karışma riski bulunmaktadır. Diğer bir tanım ise 5 birimlik bir girdi artışı yapılması durumunda 5 birim veya daha fazla çıktı olması durumudur. Tam tersi ise yani işletme küçüldükçe verimin azalması birim maliyetin artması negatif ölçek ekonomisi olarak adlandırılmaktadır.

Ölçek ekonomisi sayesinde üretim maliyetlerinin düştüğünden bahsetmiştik, maliyeti düşüren başlıca etkenler ise şunlardır:

  • İşletme de çalışan sayısının artması departmanların oluşması, oluşan birim veya departmanlarda daimi olarak aynı personelin çalışması sonucu uzmanlaşmanın sağlanması.
  • Uzmanlaşan personelin aynı işi daha kısa sürede ve standartlara uygun biçimde yapar hale gelmesi
  • Firmanın kendi lojistik ağını oluşturması ve dağıtımda etkinliğin sağlanması
  • İşletmenin dışardan daha az hizmet alır hale gelmesi
  • İşletmenin finans gücünün artması sebebiyle daha fazla ar-ge (araştırma geliştime faaliyetleri) yapabilmesi
  • Amaca uygun olarak daha fazla makine temini ve kullanımı

Ölçek ekonomisi veya bilinen adıyla büyümeyi daha karlı hale getiren temel etkenleri yukarda sıraladık bunların haricinde faaliyet gösterilen büyümenin sektöre bağlı olarak başkaca avantajları da olacaktır. Kendi sektöründe pazar lideri olan firma yetişmiş personelini rakiplerinde rahatça temin edebileceği gibi, yapılan sübvansiyonlardan da daha fazla faydalanma şansına sahip olacaktır.

İlgili Olabilecek Diğer Kavramlar

İçsel  ve dışsal ölçek ekonomisi olarak iki alt tanıma sahiptir. İçsel ölçek ekonomisi: İşletmeninin üretim miktarı arttığında ortalama birim maliyetinin düşmesidir. İşletmelerin temel amacı otalama birim maliyeti düşürüp karlılığı artırıp müşteri çevresini faaliyet gösterdiği pazarda payını artırmaktır.

Dışsal ölçek ekonomisi: İşletmenin faaliyet gösterdiği pazarda pazar payı arttığında ortalama birim maliyetinin düşmesidir.

Benzer bir kavram olan kapsam ekonomisi hakkında detaylara ve iki kavram arasındaki farklara ilgili yazıyı okuyarak ulaşabilirsiniz.Yazıyla ilgili üye olmadan fikir belirtmek için hemen alttaki yorum kısmını kullanabilir veya forum kısmından üyeliğinizle giriş yapıp başlık açabilirsiniz.

Bunları da beğenebilirsin Yazarın diğer kitapları